Pieniądz i jego funkcje

pieniadzDla funkcjonowania gospodarki towarowo-pieniężnej warunkiem niezbędnym jest pieniądz. Pieniądz jest dziś praktycznie jedynym środkiem wymiany dóbr i usług, a jednocześnie – miernikiem ich wartości.

Pojawienie się pieniądza zrewolucjonizowało sposób wymiany towarów oraz usług na świecie. Początkowo, w czasach gospodarki naturalnej, ludzie produkowali różnego rodzaju dobra w jednym celu – w celu zaspokojenia własnych potrzeb. Jeśli zdarzyła się jakaś nadwyżka – wymieniano ją  na inne dobra. Pozostałe zboże można było wymienić na ryby, skórę na bydło…  Następująca z czasem specjalizacja pracy oraz powstawanie pierwszych, prymitywnych form własności sprawiło, że wymienianie się towarami stało się procesem zbyt uciążliwym i kosztownym.

Pojawienie się pieniędzy znacznie ułatwiło wymianę dóbr.

W raz z pieniądzem pojawił się nowy rodzaj gospodarki – gospodarka towarowo-pieniężna.
Obecnie pieniądz uznawany jest jako powszechnie akceptowany sposób regulowania zobowiązań. Pełni w związku z tym cztery ważne funkcje: jest miernikiem wartości, środkiem wymiany, środkiem płatniczym oraz środkiem tezauryzacji. Najważniejszą z nich jest funkcja pieniądza jako miernika wartości. Dzięki tej funkcji można wyrażać wartość innych towarów za pomocą ceny. To właśnie za jej pomocą dokonuje się rozliczeń. Jako miernik wartości pieniądz może pełnić funkcję środka wymiany.

Pieniądz może być również gromadzony, a w takiej sytuacji staje się środkiem tezauryzacji.

Wiąże się to z czasowym wycofaniem pieniądza z obiegu. Gromadzenie pieniędzy może przybierać różne formy: lokaty w banku, inwestycji w akcje i obligacje, inwestycji w nieruchomości.

 

Pieniądz może występować w różnych formach. Najstarsza forma pieniądza to pieniądz kruszcowy, przybierający postać złotych i srebrnych monet o określonej zawartości kruszcu i różnej wartości nominalnej. W czasach wojen napoleońskich pojawiły się banknoty. Funkcjonowały one na tych samych zasadach co pieniądz kruszcowy i w każdej chwili można go było na odpowiedni kruszec wymienić. Tak było jeszcze do końca lat 60-tych XX wieku. Dziś banknotu na kruszec nie wymienimy. Na kruszec nie można wymienić również współczesnego pieniądza papierowego.

Nowością jest pieniądz elektroniczny, czyli wartość dostępna dla klienta, przechowywana na urządzeniu elektronicznym pozostającym w posiadaniu klienta. To jedna z największych innowacji w internetowych finansach. Dzięki niemu można płacić za dowolne dobra, które są dostępne w sieci.
Funkcjonowanie pieniądza jest objęte prawem. Obowiązującą w danym państwie jednostkę monetarną oraz jednostki pomocnicze, a także ich nazwy określają obowiązujące w danym państwie normy prawne.